Wanneer we een hond in huis halen verwachten we dat hij zich relatief snel aanpast aan onze levensstijl.
We verwachten dat hij vlot zijn commando’s kent, dat hij zindelijk is en dat hij sociaal is naar anderen toe. We praten veel tegen onze hond en raken nogal gemakkelijk gefrustreerd als hij zich niet gedraagt zoals we willen.

Maar heb je ooit al stilgestaan bij de vraag of JIJ jouw hond begrijpt? Of JIJ zijn leefwereld kan inbeelden? Zijn communicatie naar jou toe kan lezen en hierop inspelen?

 

We vergeten vaak dat communicatie en relatie een two-way street is waarbij het in ons voordeel en dat van de relatie met onze hond speelt dat wij HEM begrijpen en kunnen lezen.

 

Honden hebben een ruime interne leefwereld. Ze ervaren emoties zoals angst, stress, blijdschap en vreugde. Ze hebben lichamelijke en emotionele grenzen die ze heel duidelijk aangeven. Het zou dus eigenlijk een vanzelfsprekendheid moeten zijn om ons meer te verdiepen in hoe honden met ons trachten te communiceren en hier in de toekomst aandacht aan te besteden en op in te spelen.
Dit verbetert aanzienlijk de relatie met je hond en het vertrouwen dat hij heeft in jou en zijn omgeving.

 

Kalmerende signalen

 

Kalmerende signalen (KS) zijn subtiele veranderingen in de lichaamstaal van de hond met de bedoeling om zichzelf of prikkels in hun omgeving te kalmeren.

Honden vertonen op regelmatige basis KS en afhankelijk van de context, het aantal KS en de soort KS kan je deze positief of negatief interpreteren.

Ik zie KS als een manier om data uit de omgeving intern te verwerken: Hoe meer emotionele impact deze data heeft of hoe intenser de verwerking van deze data, hoe meer en vaker KS vertoond zullen worden.

Honden versturen kalmerende signalen als:

    • Ze geconfronteerd worden met een prikkel of situatie die hun onzeker of ongemakkelijk maakt
    • Ze benaderd worden door een (vreemde) persoon of ander dier en dit als spannend ervaren (‘spannend’ kan positief of negatief zijn)
    • Bij overprikkeling
    • Bij het waarnemen van negatieve emotionele gemoedstoestanden van andere mensen/dieren;
    • Om een situatie/persoon/dier te kalmeren
    • Om zichzelf te kalmeren/stress te reduceren
    • Om afstand te vragen
    • Wanneer ze zich angstig voelen
    • Wanneer ze iets niet leuk vinden
    • Bij intense momenten zoals bijvoorbeeld spel, drukte.
    • Om zich klaar te maken voor actie/uit anticipatie
    • Uit onderdanigheid
    • Voor ze bijten

Een niet onbelangrijk punt in deze lijst is: voor ze bijten.
KS zijn subtiel, en daarom worden ze gemakkelijk over het hoofd gezien. Dit is de reden waarom veel mensen beweren “dat de hond uit het niets beet” na een bijtincident.
Dit klopt echter niet.
Zo goed als alle honden vertonen kalmerende signalen voor ze overgaan tot happen of hebben in het verleden geprobeerd om hun ongemak te uiten aan de hand van kalmerende signalen. Net doordat ze soms onopgemerkt kunnen voorbij gaan (en doordat mensen zich nooit hebben verdiept in honden lichaamstaal) worden de grenzen van veel honden niet gerespecteerd waardoor ze het gevoel krijgen verdere stappen te moeten ondernemen om ruimte te krijgen of hun grenzen te bewaken.

Volgend scenario komt veel voor:

Hond wordt onzeker als hij benaderd en geaaid wordt door vreemde mensen → Hond stuurt KS wanneer iemand hem benadert of wilt aaien → Hond wordt alsnog geaaid en baasje laat dit toe → Hond leert dat KS geen nut hebben en dat baasje deze niet opmerkt en het niet voor hem opneemt → Hond moet het voor zichzelf beginnen opnemen → Hond leert dat grommen naar vreemden die hem benaderen wél de ruimte geeft die hij wilt → Hond begint proactief te grommen en uit te halen naar vreemden om ervoor te zorgen dat ze niet op hem toestappen en hem met rust laten → Baasje gaat op zoek naar professionele hulp.

Door de hond te laten zien dat we zijn kalmerende signalen begrijpen en hierop reageren leren we hem dat we het beste met hem voor hebben. Hierdoor krijgt hij meer vertrouwen in ons en zijn omgeving waardoor hij in de toekomst meer zal toestaan (omdat hij weet dat hij toch kan aangeven wanneer het hem te veel wordt.)

Doordat de hedendaagse mens weinig voeling en besef heeft met wat onze viervoeter ons probeert duidelijk te maken creëren we honden met een sociale handicap die niet meer weten welke lichaamstaal ze moeten gebruiken om ons en andere honden iets duidelijk te maken. Dit zorgt voor slechte sociale skills naar mensen en andere honden toe en meer onbegrip en frustratie in hun dagelijkse leefwereld.

Willen we een sociale, gebalanceerde en stabiele hond, dan moeten we rekening houden met zijn kalmerende signalen.

Allemaal goed en wel, Sarah. Kom op met die kalmerende signalen!

Hier gaan we:

    • Neuslikken / tongelen (klein stukje tong gebruiken om aan de lippen te likken)
    • Wegkijken (zijn wang aanbieden)
    • Geeuwen (piepgeeuwen)
    • Uitschudden
    • Fake snuffelen (doen alsof ze snuffelen)
    • Zich omdraaien/wegdraaien
    • Zacht met de ogen knipperen
    • Whale eye (oogwit laten zien), vaak in combinatie met strakke mondhoeken
    • Oversprong gedrag (plots vreemd gedrag dat niet past in de situatie. Bijvoorbeeld: Hond begint plots te krabben in het midden van een drukke omgeving)


 

Nu je ze kent zal je zien dat honden zeer vaak kalmerende signalen sturen en kan je er plots niet meer naast kijken.

Betekent dit dat de hond zo veel angst en stress ervaart?

Niet elk kalmerend signaal moet negatief worden geïnterpreteerd. Het is belangrijk om de context in het oog te houden, alsook de frequentie van de kalmerende signalen.

Daarnaast geeft de rest van zijn lichaam (oren, staart, houding) duidelijk aan of hij zich in een angstige, onzekere of verwachtingsvolle gemoedstoestand bevindt.
Als een vreemde persoon jouw hond uit het niets aait en je ziet dat je hond zijn hoofd wegdraait, snel na elkaar tongelt en geeuwt, is het tijd om deze persoon te verzoeken op te houden en de hond met rust te laten.
Stel dat je met je hond wilt wandelen; je pakt de leiband. Plots zie je je hond tongelen en een paar keer geeuwen. Betekent dit dat je hond helemaal niet wilt wandelen en stress heeft?
NEE! Kans is groot dat je hond er net naar uitkijkt om te gaan wandelen en dus positieve spanning ervaart waardoor hij begint te geeuwen en tongelen.
Zoals in volgend artikel uitgelegd (https://saraika.com/stress-en-groei-honden/) kan stress positief of negatief zijn.
In beide gevallen hoort gezonde stress bij het leven en zorgt het net voor meer veerkracht. Het is dus zeker niet nodig om elke situatie die je hond stress oplevert te ontwijken. Het is belangrijker om hem vaardigheden aan te leren waarin hij met stress leert omgaan (zolang de stress niet te groot is) door middel van training en socialisatie.

Het is echter wel van belang om rekening te houden met kalmerende signalen aangezien het de natuurlijke manier is voor je hond om spanning, stress of ongemak aan te geven.

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.